📊 راهنمای تابلوخوانی بورس ایران

باز کردن نمودار · نبض بازار

ساده، مختصر و کاربردی — ۱۶ سرفصل

🖥️ ۱. ابزار اصلی — TSETMC

تابلوخوانی یعنی خواندن تابلوی معاملات در سایت TSETMC برای درک رفتار خریداران و فروشندگان. مکمل تحلیل تکنیکال و بنیادی است، نه جایگزین آن.

بخشتوضیح
قیمت پایانیمیانگین وزنی قیمت روز؛ مبنای دامنه نوسان فردا
آخرین قیمتآخرین قیمت معامله‌شده
حجم معاملاتتعداد سهام معامله‌شده در روز
حجم مبناحداقل حجم لازم برای تغییر قیمت پایانی
خرید/فروش حقیقیتعداد و حجم معاملات افراد حقیقی
خرید/فروش حقوقیتعداد و حجم معاملات اشخاص حقوقی

📐 ۲. سرانه خرید و فروش

سرانه خرید = حجم خرید حقیقی ÷ تعداد خریداران حقیقی
سرانه فروش = حجم فروش حقیقی ÷ تعداد فروشندگان حقیقی

میانگین حجم خرید یا فروش هر کد حقیقی را نشان می‌دهد.

سرانه خرید > سرانه فروش: قدرت خریداران بیشتر ← مثبت
سرانه فروش > سرانه خرید: قدرت فروشندگان بیشتر ← منفی
در حجم برابر، تعداد خریدار بیشتر = قدرت خریدار کمتر

⚖️ ۳. قدرت خریدار به فروشنده

آموزش استفاده در چارت 4soooo.ir

این شاخص چیست؟

این شاخص نشان می‌دهد در هر روز معاملاتی خریدارها نسبت به فروشنده‌ها چقدر قدرت داشته‌اند. با آن می‌توانید بفهمید حجم هر روز بیشتر با فشار خرید همراه بوده یا فشار فروش.

قدرت خریدار به فروشنده = سرانه خرید ÷ سرانه فروش

تفسیر نسبت

نسبتتفسیر
کمتر از ۱فروشنده‌ها غالب‌اند
حدود ۱تعادل قدرت
بیشتر از ۱خریدارها غالب‌اند
بیشتر از ۲خریدارها خیلی قوی‌اند (سیگنال مثبت قوی)

🎨 رنگ قدرت خریدار به فروشنده روی حجم

وقتی این گزینه روشن باشد، رنگ میلهٔ حجم هر روز نشان می‌دهد قدرت خریدار نسبت به فروشنده در همان روز چقدر بوده است.

رنگنسبتمعنی
سیاه< 0.5فروشنده خیلی قوی
قرمز0.5 – 1فروشنده غالب
فیروزه‌ای1 – 2خریدار غالب
سبز> 2خریدار خیلی قوی

فعال‌سازی

  1. در نوار بالای چارت روی منوی «جریان پول» کلیک کنید.
  2. گزینهٔ «رنگ قدرت خریدار به فروشنده» را تیک بزنید.
  3. موس را روی همین گزینه نگه دارید تا راهنمای کوتاه رنگ‌ها نمایش داده شود.
اگر این گزینه خاموش باشد، میله‌های حجم فقط به رنگ کندل (سبز برای صعود، قرمز برای نزول) نمایش داده می‌شوند.
رنگ قدرت خریدار به فروشنده روی حجم چارت چهارسو

💪 اعداد قدرت خریدار به فروشنده

با روشن کردن این گزینه در همان منوی «جریان پول»، مقدار عددی قدرت خریدار به فروشنده روی هر کندل نمایش داده می‌شود. رنگ نشان‌دهندهٔ بازه قدرت خریدار به فروشنده است و عدد، مقدار دقیق نسبت را به شما می‌دهد.

مثال: اگر روی یک کندل عدد 1.85 را ببینید، یعنی خریدارها در آن روز تقریباً دو برابر فروشنده‌ها قدرت داشته‌اند و رنگ میله هم فیروزه‌ای خواهد بود.

نمایش میانگین حجم

این گزینه خط میانگین حجم را روی چارت رسم می‌کند تا حجم‌های بالاتر از حد معمول راحت‌تر دیده شوند. وقتی میله‌ای بالای خط میانگین قرار می‌گیرد و همزمان رنگ آن سبز یا فیروزه‌ای است، یعنی خریدارها با قدرت وارد شده‌اند.

چطور از آن استفاده کنیم؟

  • حجم بالا با رنگ سبز یا فیروزه‌ای بعد از ریزش، نشان می‌دهد خریدارها با قدرت وارد شده‌اند.
  • حجم بالا با رنگ قرمز یا سیاه در سقف قیمتی، نشان می‌دهد فروشنده‌ها با قدرت عرضه کرده‌اند.
  • رنگ حجم را کنار روند قیمت، حمایت و مقاومت و میانگین حجم بررسی کنید، نه به‌تنهایی.
💡 نکتهٔ آموزشی: رنگ هر میله وضعیت همان روز را نشان می‌دهد، پس به‌جای یک میله به روند رنگ‌ها در چند روز پشت‌سرهم نگاه کنید. چند میلهٔ سبز یا فیروزه‌ای پیاپی یعنی فشار خرید ادامه‌دار است و چند میلهٔ قرمز یا سیاه پیاپی یعنی فشار فروش ادامه دارد. یک میلهٔ تنها معمولاً اعتبار کمتری دارد.

ترکیب رنگ‌ها با روند قیمت

🟢 سیگنال مثبت

در انتهای روند نزولی، میله‌های حجم با رنگ سبز یا فیروزه‌ای و بالاتر از میانگین حجم ظاهر شوند. این حالت معمولاً نشانهٔ ورود پول و احتمال برگشت روند است.

🔴 سیگنال منفی

در انتهای روند صعودی، میله‌های حجم با رنگ قرمز یا سیاه و بالاتر از میانگین حجم ظاهر شوند. این حالت معمولاً نشانهٔ خروج پول و احتمال شروع ریزش است.

⚠️ هشدارها
  • یک میلهٔ تنها اعتبار کمی دارد؛ به روند رنگ‌ها در چند روز پشت‌سرهم نگاه کنید.
  • رنگ حجم را همیشه کنار حمایت و مقاومت و روند کلی بازار بررسی کنید.
  • در روزهای کم‌حجم، نسبت قدرت خریدار به فروشنده می‌تواند گمراه‌کننده باشد.
بخش اول از دو بخش

💵 جریان پول زیر چارت

نمایش ورود و خروج پول

هر روز چقدر پول وارد سهم شده و چقدر خارج شده، درست زیر نمودار قیمت و همراه با تولتیپ کامل هر روز.

این قابلیت فقط در 4SOOO وجود دارد

این اندیکاتور چه کاری می‌کند؟

برای هر روز معاملاتی، مقدار ورود پول و خروج پول را به میلیارد تومان نشان می‌دهد. قیمت و جریان پول را کنار هم می‌بینید و دیگر لازم نیست اعداد را از صفحه‌های جدا پیدا کنید.

مرحله‌ها: فعال‌کردن اندیکاتور

  1. در نوار بالای چارت روی دکمه «جریان پول» کلیک کنید. منوی تیک‌دار باز می‌شود.
  2. گزینه «جریان پول زیر چارت» را تیک بزنید. پنل جدیدی زیر نمودار قیمت باز می‌شود.
  3. برای دیدن تولتیپ‌ها، گزینه «نمایش اطلاعات موس» را روشن نگه دارید.
  4. اگر خواستید جریان پول را روی خود نمودار هم ببینید، «جریان پول روی چارت» را تیک بزنید.
اسکرین‌شات منوی «جریان پول» با گزینه‌های تیک‌خورده را اینجا بگذارید

گزینه‌های منوی جریان پول

گزینهکاربرد
جریان پول زیر چارتپنل جداگانه زیر نمودار با میله‌های ورود و خروج پول
جریان پول روی چارتنمایش جریان پول روی خود نمودار قیمت، همزمان با کندل‌ها
ارزش معاملاتگزینه‌ای اختیاری برای نمایش ارزش معاملات
نمایش اطلاعات موسبا حرکت ماوس، تولتیپ اطلاعات هر روز نمایش داده می‌شود

خواندن پنل زیر چارت

  • میله سبز: آن روز پول وارد سهم شده است.
  • میله قرمز: آن روز پول از سهم خارج شده است.
  • ارتفاع میله: مقدار پول به میلیارد تومان. محور مقدار کنار پنل نوشته شده است.
  • هم‌راستایی زمانی: میله هر روز دقیقاً زیر کندل همان روز قرار دارد.
پنل جریان پول زیر چارت
نکته تحلیلی: میله‌های بلند سبز هم‌زمان با شروع حرکت صعودی قیمت، نشانه ورود جدی پول هستند. میله‌های بلند قرمز نزدیک سقف قیمت می‌توانند هشدار خروج پول باشند.

تولتیپ‌های هر روز

ماوس را روی هر روز ببرید. دو تولتیپ نمایش داده می‌شود.

۱. تولتیپ کوچک کنار ماوس

تاریخ همان روز و مقدار ورود یا خروج پول. برای مثال، در تاریخ ۱۴۰۳/۱۱/۱۱ خروج پول حدود ۱۳۱٫۷۵ میلیارد تومان بوده است.

۲. نوار اطلاعات بالای چارت

موردمعنی
تاریخروز معاملاتی زیر ماوس
قدرتقدرت خریدار به فروشنده
سرانه خرید / سرانه فروشمیانگین خرید و فروش هر کد
ورود پول / خروج پولجریان پول همان روز به میلیارد تومان
حجم و حجم نسبیحجم معاملات به میلیون و نسبت آن به میانگین
میانگین حجم ۵، ۲۰ و ۶۰ روزهبرای سنجش غیرعادی‌بودن حجم آن روز
اسکرین‌شات تولتیپ هر روز را اینجا بگذارید

خطوط شاخص روی نمودار، برچسب تاریخ روی محور پایین و برچسب قیمت روی محور راست هم دقیقاً نقطه مورد نظر را نشان می‌دهند.

جریان پول روی چارت

با تیک این گزینه، جریان پول روی خود نمودار قیمت نمایش داده می‌شود. نیازی نیست بین کندل و پنل پایین چشم بچرخانید.

جریان پول روی چارت

جمع‌بندی در چهار حرکت

  1. دکمه جریان پول را باز کنید.
  2. «جریان پول زیر چارت» را تیک بزنید.
  3. در صورت نیاز «جریان پول روی چارت» را روشن کنید.
  4. ماوس را روی هر روز ببرید و تولتیپ را بخوانید.

🔍 ۴. فیلترنویسی در TSETMC

با نوشتن کدهای ساده، از میان صدها سهم فقط آن‌هایی که شرایط دلخواه شما را دارند پیدا کنید.

نمونه: پیدا کردن سهامی که قدرت خریدار حقیقی آن حداقل ۴ برابر فروشنده است.
((ct).Buy_I_Volume/(ct).Buy_CountI) > 4 * ((ct).Sell_I_Volume/(ct).Sell_CountI)

متغیرهای پرکاربرد: tvol (حجم کل)، pd1 (قیمت صف خرید)، qd1 (حجم صف خرید)

🧱 ۵. معاملات بلوکی و کد به کد

  • ۱معاملات بلوکی: خریدهای سنگین خارج از تابلوی عادی؛ نشانه تحرک سهامداران عمده
  • ۲کد به کد: انتقال سهم بین کدهای مرتبط؛ نشانه جابه‌جایی سهامدار عمده

🎭 ۶. رنج کشیدن و دستکاری قیمت

رنج مثبت/منفی: بازیگر بزرگ عمداً قیمت را بالا یا پایین می‌برد تا روند کاذب ایجاد کند.

اگر رنج‌کشی بدون پشتوانه حجمی باشد، احتمالاً فریب است.

🎣 ۷. سفارش‌های غیرواقعی و ترفندها

  • ۱سفارش‌های غیرواقعی: سفارش‌هایی که برای فریب ثبت و بعداً حذف می‌شوند
  • ۲معاملات چرخشی: خرید و فروش با خود برای ایجاد حجم کاذب

🌊 ۸. جریان نقدینگی و نقشه بازار

تشخیص اینکه پول از کدام صنعت خارج و به کدام صنعت وارد می‌شود. این بخش دید کلان‌تری از بازار می‌دهد.

اگر پول به صنعتی وارد شود، معمولاً چند روز بعد قیمت سهام آن صنعت رشد می‌کند.

📅 ۹. سابقه معاملات و الگوهای تاریخی

بررسی رفتار سهم در روزهای گذشته و مقایسه با شرایط فعلی. برای تشخیص الگوهای تکرارشونده حیاتی است.

🚦 ۱۰. وضعیت‌های نماد

وضعیتمعنا
مجازمعامله آزاد انجام می‌شود
ممنوعامکان سفارش‌گذاری نیست
محفوظپیش‌گشایش؛ سفارش ثبت می‌شود اما معامله نمی‌شود
متوقفبه دلایل قانونی معامله متوقف شده

🧠 ۱۱. روانشناسی و مدیریت ریسک

  • ۱تصمیم‌گیری تحت تأثیر ترس و طمع ممنوع
  • ۲تعیین حد ضرر پیش از خرید
  • ۳تعیین حد سود منطقی
  • ۴اصول مدیریت سرمایه (تنوع، حجم معقول، نقدینگی)

🔄 ۱۲. مقایسه با تحلیل تکنیکال و بنیادی

تابلوخوانی مکمل است، نه جایگزین. در بازار ایران که نوسانات خبری و مداخلات دولتی زیاد است، «تحلیل تکنیکال بومی‌شده» و توجه به تابلو ضروری است.

🧠 ۱۳. پول هوشمند

سرمایه عظیم و هدفمندی که توسط نهادها، صندوق‌ها و بازیگران اصلی کنترل می‌شود.

🟢 پول هوشمند

  • ورود در فاز انباشت (کف، ناامیدی)
  • خرید پله‌ای و آرام
  • قدرت خریدار بالا با تعداد کم خریدار

🔴 پول خرد

  • ورود در فاز توزیع (سقف، هیجان)
  • خرید هیجانی و یکجا
  • تعداد خریدار زیاد با سرانه پایین
نشانه‌ها: سرانه خرید بالا + تعداد خریدار کم ← ورود پول درشت | حجم مشکوک (بیش از ۵ برابر میانگین ماه)

🕯️ ۱۴. الگوهای تابلوخوانی

🔹 الگوی تیک (Tick Pattern)

مفهوم: تحلیل حرکت‌های ریز قیمتی (مظنه‌ها) در طول روز معاملاتی. تیک به هر تغییر جزئی قیمت در نتیجه یک معامله جدید گفته می‌شود.

نوع تیکشرایطتفسیر
تیک صعودیکف روز پایین‌تر از بازگشایی، اما آخرین معامله بالاتر از بازگشاییاحتمال جمع‌آوری در کف و برگشت صعودی
تیک نزولیسقف روز بالاتر از بازگشایی، اما آخرین معامله پایین‌تر از بازگشاییاحتمال توزیع در سقف و برگشت نزولی
منطق پشت تیک صعودی: بازیگر بزرگ ابتدا با ایجاد فشار فروش، قیمت را پایین می‌آورد تا سهامداران خرد را به فروش ترغیب کند، سپس در کف جمع‌آوری می‌کند و در پایان روز قیمت را بالا می‌برد.
📖 توضیح بیشتر درباره الگوی تیک

🔹 الگوی ساعت (Clock Pattern)

مفهوم: بررسی اختلاف بین قیمت پایانی (میانگین وزنی) و آخرین قیمت معامله در نیم‌ساعت پایانی بازار.

نوعشرایطسیگنال
ساعت صعودیآخرین قیمت ≥ قیمت پایانی + ۱.۵٪ تا ۲٪قدرت خریداران در لحظات آخر ← مثبت برای فردا
ساعت نزولیآخرین قیمت ≤ قیمت پایانی - ۱.۵٪ تا ۲٪فشار فروش در لحظات آخر ← منفی برای فردا
سه شرط اعتبارسنجی:
۱. زمان: فقط در نیم‌ساعت پایانی معتبر است.
۲. حجم: حداقل ۲۰ تا ۲۵ درصد حجم روز باید در فاصله بین قیمت پایانی و آخرین معامله انجام شده باشد.
۳. موقعیت: اختلاف در محدوده مثبت معتبرتر از محدوده منفی است.
📖 توضیح بیشتر درباره الگوی ساعت
💡
ارتباط دو الگو: الگوی تیک «چگونه» حرکت قیمت در طول روز را نشان می‌دهد و الگوی ساعت «نتیجه» آن را در لحظات پایانی خلاصه می‌کند. اغلب با هم ظاهر می‌شوند.

👥 ۱۵. ترکیب سهامداران

  • ۱شناوری سهم: درصد سهامی که در دست عموم است
  • ۲سهامداران عمده: بررسی رفتار سهامداران بالای ۱٪

✅ ۱۶. چک‌لیست نهایی

  • ۱حجم معاملات نسبت به میانگین ماه
  • ۲سرانه خرید در برابر سرانه فروش
  • ۳نسبت قدرت خریدار به فروشنده (بالای ۲ = مثبت)
  • ۴روند چند روزه این نسبت
  • ۵موقعیت سهم در حمایت یا مقاومت
  • ۶وجود حجم مشکوک
  • ۷تأیید نهایی با تحلیل تکنیکال و بنیادی
💡
نکته: تابلوخوانی یک سیگنال کمکی است. هرگز فقط بر اساس یک فاکتور تصمیم نگیرید.

📖 توضیحات تکمیلی

اگر می‌خواهید درباره الگوهای تیک و ساعت عمیق‌تر بدانید، این بخش را بخوانید.

🔹 الگوی تیک (Tick Pattern): تحلیل مظنه‌های قیمتی تکمیلی

مفهوم اصلی

الگوی تیک به مطالعه و تحلیل «حرکت‌های ریز قیمتی» (مظنه‌ها) در طول روز معاملاتی اشاره دارد. در واقع، تیک به هر تغییر جزئی در قیمت سهم گفته می‌شود که در نتیجه یک معامله جدید ثبت می‌شود. تمرکز این الگو بر روی چگونگی حرکت قیمت در دقایق و ساعات مختلف روز است، نه فقط نقطه شروع و پایان.

نحوه شکل‌گیری و کاربرد

معامله‌گران با ردیابی تیک‌ها، می‌توانند الگوهای رفتاری قیمت را شناسایی کنند. برای مثال، یک «تیک صعودی» ممکن است زمانی رخ دهد که قیمت در طول روز در حال افت است، اما ناگهان با ورود تقاضای قوی و حجم بالا، قیمت به سرعت بالا می‌رود. تحلیل تیک به معامله‌گران کمک می‌کند تا تشخیص دهند آیا حرکت قیمت در حال تقویت است یا خیر، و آیا فشار خرید یا فروش در حال افزایش است.

ارتباط با الگوی ساعت

الگوی تیک زیربنای الگوی ساعت است. در واقع، الگوی ساعت به بررسی اختلاف بین قیمت پایانی و قیمت آخرین معامله می‌پردازد، که این دو خود حاصل تحلیل تیک‌های روزانه هستند. به عبارت دیگر، الگوی تیک «مکانیزم» حرکت قیمت را در طول روز نشان می‌دهد، در حالی که الگوی ساعت «نتیجه» این حرکات را در لحظات پایانی بازار خلاصه می‌کند.

↑ بازگشت به بالا

🔹 الگوی ساعت (Clock Pattern): سیگنال نیم‌ساعت پایانی تکمیلی

مفهوم اصلی

الگوی ساعت به تفاوت بین قیمت پایانی (میانگین وزنی قیمت معاملات روز) و قیمت آخرین معامله در لحظات پایانی بازار اشاره دارد. این اختلاف قیمت نشان‌دهنده تغییر جهت تقاضا در دقایق آخر است.

شرایط تشکیل و تفسیر

  • الگوی ساعت صعودی: زمانی رخ می‌دهد که قیمت آخرین معامله به طور معناداری بالاتر از قیمت پایانی باشد. حداقل اختلاف معنادار معمولاً ۲ درصد در نظر گرفته می‌شود. این وضعیت نشان می‌دهد که در نیم‌ساعت پایانی، خریداران با قدرت وارد شده‌اند و حاضرند سهم را بالاتر از میانگین قیمت روز خریداری کنند. این یک سیگنال مثبت است و احتمال بازگشایی مثبت سهم در روز بعد را افزایش می‌دهد.
  • الگوی ساعت نزولی: برعکس، اگر قیمت آخرین معامله پایین‌تر از قیمت پایانی باشد، نشان‌دهنده فشار فروش در لحظات آخر است و می‌تواند سیگنال منفی برای روز بعد تلقی شود.

نکات مهم برای اعتبارسنجی

  • زمان: این الگو در نیم‌ساعت پایانی بازار بیشترین اعتبار را دارد، زیرا رفتار معامله‌گران در این بازه، جهت‌گیری فردای سهم را مشخص می‌کند.
  • حجم: حجم معاملاتی که در فاصله بین قیمت پایانی و قیمت آخرین معامله انجام می‌شود، باید قابل توجه باشد (مثلاً حداقل ۲۰ تا ۲۵ درصد از کل حجم روز). اگر این افزایش قیمت با حجم بسیار کمی رخ دهد، احتمالاً صرفاً یک «فریب معاملاتی» برای جلب نظر خریداران در روز بعد است.
  • موقعیت قیمت: هرچه اختلاف قیمت آخرین معامله و قیمت پایانی در محدوده‌های مثبت باشد، اعتبار سیگنال صعودی بیشتر است. برای مثال، تغییر قیمت از -۱٪ به +۲٪ بهتر از تغییر از -۴٪ به -۱٪ است.

جمع‌بندی

الگوی تیک تحلیل ریز‌حرکت‌ها و «چگونه» حرکت قیمت در طول روز است، در حالی که الگوی ساعت به بررسی «نتیجه» این حرکات در لحظات پایانی و پیش‌بینی جهت فردا می‌پردازد.

↑ بازگشت به بالا

📚 الگوی تحلیل تکنیکال Technical Pattern

📉 Candlestick Shrinkage at End of Downtrend

کوچک شدن کندل در پایان روند نزولی

🔍 ویژگی‌های الگو:

  • 1 روند نزولی مشخص: قیمت در حال کاهش است
  • 2 کوچک شدن بدنه کندل: اندازه کندل‌ها کاهش می‌یابد
  • 3 کاهش حجم معاملات: حجم به تدریج کم می‌شود
  • 4 تضعیف فشار فروش: فروشندگان خسته شده‌اند

💡 معنی الگو:

✅ احتمال پایان روند نزولی و شروع تثبیت یا برگشت
✅ فرصت خرید برای معامله‌گران بلندمدت
✅ نقطه ورود مناسب با ریسک کنترل شده

⚠️ نکات مهم:

🛡️ منتظر تأیید باشید: یک کندل سبز قوی
📊 حجم را چک کنید: افزایش حجم = تأیید
🎯 حد ضرر: زیر کف قبلی قرار دهید

📊 نمونه ویژوال الگو

⬅️ روند نزولی → کوچک شدن کندل‌ها → برگشت صعودی ⬆️

🎯 چگونه از این الگو استفاده کنیم؟

👀
مشاهده
الگو را در نمودار پیدا کنید
✅
تأیید
منتظر کندل سبز باشید
🚀
ورود
با حد ضرر مناسب وارد شوید

محدودیت تفسیر

این راهنما آموزش مفاهیم تابلوخوانی است و توصیه مستقیم خرید یا فروش نیست. بعد از خواندن هر بخش، همان مفهوم را روی ابزار واقعی چهارسو تمرین کنید.

مسیر بعدی — آموزش فیلتر سهام